Salut D! T’es là? Txt-moi
Dit bericht bereikte me weken geleden, totaal onverwacht, na een periode van stilte die al zo lang aanhield dat ik me amper iets anders kon herinneren. Zelfs geen ruis op de lijn. De boodschap was vertrokken en nauwelijks enkele tellen later aangekomen – dat hoort ook zo, voor hedendaagse communicatiemiddelen – maar bleef ongelezen. Ik houd het bericht nog maar even bij, nu het nog kan. Hoe lang ik dat volhoud, weet ik niet. Ik voel mijn krachten onherroepelijk afnemen. Ook al leef ik hoogst spaarzaam – noodgedwongen, niet uit overtuiging, bij God nee, die kan ik me niet veroorloven – toch loop ik langzaam leeg. Dat staat vast. Er is niemand die daar wat aan doet. Oh ja, de leeglopers om me heen prikken in mijn rug en stompen in mijn maag, hun aanwezigheid drukt voortdurend op me, maar ik heb geen contact met hen. Ze zijn al verder heen dan ik. Mijn stem verzwakt en ik ben blind. Nooit heb ik ook maar iets gezien, gevoeld wel… Oh ja.
Battery low
Van overal kom ik en ik heb veel gereisd. Geen moment stond ik stil, steeds in beweging, steeds onderweg. Officieel ben ik Fins – connecting people, weet je wel – ook al heb ik geen dag in dat land geleefd. Wel doorkruiste ik naar mijn gevoel vele continenten. Afrika, niet in de laatste plaats. Dat voelde ik. Want diep in mij schuilt iets Afrikaans. In mij komt de wereld samen, want weet dat… dat…
In Brussel – wereldstad, Europese navel en Belgische twistappel – loopt van 18 november 2010 tot 15 januari 2011 de tentoonstelling Ligablo. Noord-Zuidvereniging CEC (Coopération Education Culture) koos als expositieruimte de Belgische Koninklijke Bibliotheek aan de Kunstberg. Dit archief zorgt voor het netjes bewaren en catalogiseren van relicten uit vele culturen. Van Le chagrin des Belges (Hugo Claus’ Het verdriet van België in vertaling) tot prenten uit koloniaal Kongo van een jonge évolué of een traditioneel geklede vrouw die een kruik op haar hoofd torst.
De Ligablo-expositie – genoemd naar de winkeltjes die in de Congolese straten hun waren op tafeltjes uitstallen – brengt verschillende stemmen uit Congo samen in een poging een open, hedendaags beeld te schetsen van het land. In de eerder conventionele museale opstelling zien bezoekers foto’s, video-opnamen en voorwerpen in glazen kasten die een gevoelsmatige band vertolken met de recente Congolese geschiedenis. Alledaagse gebruiksvoorwerpen (blikken melkpoeder, flesjes bier) liggen er naast objecten met een hoge symboolfunctie (de bril van Lumumba, de sabel van Boudewijn, een truitje van de Congolese nationale voetbalploeg, wapens van kindsoldaten).
Zo is Ligablo een directe ontmoeting met het reële en het imaginaire Congo, met sentimenten uit heden en verleden. In een van de glazen kasten torent een blok coltan uit boven een kerkhof van mobiele telefoons. [Zie bovenstaande video vanaf 2min14.] Coltan wordt in onder meer Congo gedolven. Het erts dient als grondstof voor het vervaardigen van kernreactoren, gaspijpleidingen en elektronische apparaten: laptops, spelcomputers en… gsm’s. Tussen heden en verleden, tussen Kinshasa en Brussel belanden nog heel wat boodschappen in dovemansoren. Ongehoord.
Salut D! T’es là? Txt-moi
[Deze tekst werd geschreven als proeftekst voor Matchbox, een op stapel staande samenwerking tussen kunstwerk[t] en Creatief schrijven.]
